သူတုိ႔ေျပာတဲ့ ေဘာလံုးကစားနည္း (၅) (အာမရစ္ လာေပၚေတး)

‘I can coach anywhere’ – Luis Enrique on ambitions after Spain

‘ေမာ္ဒန္ေဘာလံုး’

ဒီေ၀ါဟာရကုိ ကၽြန္ေတာ္ေတာ္ေတာ္ေလးသံုးျဖစ္တယ္။ အနီးဆံုးအဓိပၸါယ္ေကာက္ေျပာရရင္ ဒီေန႔ေခတ္ ဥေရာပအသင္း ေတြ အမ်ားဆံုးအသံုးျပဳတဲ့ နည္းနာနိသွ်ေတြကုိ ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ ေဘာလံုးကန္တာပဲ အရင္ကကန္တာလည္း ဒီေဘာလံုး အခုကန္တာလည္း ဒီေဘာလံုး မဟုတ္ဘူးလားလုိ႔ တုန္႔ျပန္ေမးခြန္းထုတ္လုိ႔ရပါတယ္။ “ေဘာလံုးကစားနည္း” ဆုိတဲ့ေခါင္းစဥ္ ေအာက္မွာရွိတာတူေပမယ့္ အယူအဆေတြ သေဘာတရားေတြေတာ့ မတူညီပါဘူး။ ဥပမာအားျဖင့္ ေျပာရရင္ သခ်ာၤပညာရပ္ လုိပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မူလတန္းသခ်ာၤအဆင့္နဲ႔ အထက္တန္းသခ်ာၤအဆင့္ မတူညီသလုိ အထက္တန္းသခ်ာၤအဆင့္နဲ႔ အင္ဂ်င္နီယာသံုး သခ်ာၤပညာလည္း မတူညီတဲ့သေဘာပါ။ အဆင့္ျမင့္လာတဲ့အတြက္ သာမန္အေျခခံအေျခအေနနဲ႔ ကြာဟမႈရွိ လာသလုိ တခ်ိဴ႕အေၾကာင္းအရာေတြက လက္ေတြ႕က်င္လည္ရွင္သန္ေနတဲ့သူေတြေလာက္ပဲ နားလည္ႏုိင္တဲ့အေနအထားပါ။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ႏုိင္ငံမွာ ေမာ္ဒန္ေဘာလံုးနည္းစနစ္ေတြရဲ႕ သေဘာတရား နားလည္ကၽြမ္းက်င္တဲ့လူနည္းပါးလြန္းၿပီး လုိက္နာက်င့္သံုးမႈလည္း မရွိသေလာက္ရွားပါတယ္။ ပုိဆုိးတာက ဒီဘက္ေခတ္ေဘာလံုးကစားနည္းကုိ မယံုၾကည္ဘဲ “ငါတုိ႔ တုန္းက” ဆုိတဲ့ စကားအစခ်ီၿပီး ေရွးရုိးစြဲနည္းစနစ္ေတြထဲမွာ ေပ်ာ္ေမြ႔ေနဆဲ နည္းျပေတြေတာင္ရွိေနပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီတစ္ေခါက္မွာ ေမာ္ဒန္ေဘာလံုးရဲ႕ သေဘာတရားေတြပါ၀င္တဲ့ ကစားသမားတစ္ေယာက္ေျပာတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြေဖာ္ျပ ေပးလုိက္ပါတယ္။ မန္စီးတီးအသင္းေနာက္ခံကစားသမား အာမရစ္လာေပၚေတး ေျပာျပတဲ့ ေမာ္ဒန္ေနာက္ခံလူတစ္ေယာက္ အတြက္ ဥပေဒသ (၇) ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကုိ Four Four Two ရဲ႕ ပင္တုိင္ကေလာင္ရွင္ အန္ဒရူးမာေရး ကကစားသမားကုိ အင္တာဗ်ဴးၿပီး ေဖာ္ျပထားတာကုိ အတတ္ႏုိင္ဆံုးဘာသာျပန္ေပးထားတာပါ။
၁။ ခံစစ္မွ တုိက္စစ္ အေျပာင္းအလဲအတြက္ လုိအပ္ခ်က္
———————————————————–
ကၽြန္ေတာ္ကစားရတဲ့ဗဟုိခံစစ္ေနရာက ေဘာလံုးရဲ႕ ဆင့္ကဲျဖစ္စဥ္မွာ ခံစစ္ကစားသမားတစ္ေယာက္ ထက္ပုိတဲ့ တာ၀န္ေတြ ပါ၀င္လာပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ အဓိက တာ၀န္က “ခံစစ္” ဆုိတဲ့အေနအထားကေန ရုန္းထြက္ဖုိ႔ျဖစ္ေနဆဲပါပဲ။ ဒါက အရင္ကတည္းက ဗဟုိခံစစ္သမားေတြရဲ႕ အဓိကတာ၀န္မဟုတ္လား။ ဒီေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ ခံစစ္အေနအထားကေန ရုန္းထြက္ႏုိင္တာနဲ႔ အျမန္ဆံုးတုိက္စစ္ျပန္စဖုိ႔လုိလာၿပီ။ ဒီအတြက္ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ၾကားမွာ နားလည္မႈေတြ အခ်ိတ္ အဆက္ေတြ ကအေရးႀကီးပါတယ္။ အသင္းေဖာ္ေတြနဲ႕ နားလည္မႈတည္ေဆာက္ႏုိင္မွ ေဘာလံုးက တုိက္စစ္ကုိ အျမန္ဆံုး ျပန္စ ႏုိင္မွာျဖစ္ၿပီး ဒီအတြက္ ေလ့က်င့္ေရးကြင္းမွာ အခ်ိန္အမ်ားႀကီးေပးၿပီး ေလ့က်င့္မွရမွာျဖစ္ပါတယ္။
၂။ အျမန္ဆံုး တုိက္စစ္စတင္မႈအတြက္
—————————————-
ခံစစ္ကေန တုိက္စစ္ကုိ အျမန္ဆံုးကူးေျပာင္းဖုိ႔အတြက္ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းက တစ္ခ်က္ထိ ေပးပုိ႔မႈပါပဲ။ တစ္ခါ တစ္ေလ ေဘာလံုးကုိင္ၿပီး ကစားကြက္တည္ရတာေတြေတာ့ရွိပါတယ္။ ပြဲအေျခအေနအရေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ေသခ်ာ တာက ေဘာလံုးကုိ ျမန္ျမန္ျပန္စႏုိင္ေလ တုိက္စစ္မွာအက်ိဳးမ်ားေလပါပဲ။ အဲဒီလုိ ျပန္စဖုိ႔ တစ္ခ်က္ထိအနီးေပးေတြနဲ႔ နားလည္မႈေတြလုိပါတယ္။ ကြင္းလယ္စည္းကုိ ျဖတ္ၿပီး တုိက္ရုိက္ေပးရတာမ်ိဳးလည္းလုိအပ္ေပမယ့္ တိက်ဖုိ႔အေရးႀကီးပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္သေဘာအရ တုိက္စစ္ျပန္စတဲ့အခါမွာ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးကုိ သံုးႏုိင္မွ ထိေရာက္မွာပါ။ ဒါကအေရးႀကီးပါတယ္။


၃။ ေဘာလံုးဖ်က္တဲ့အခါ ေတြေ၀မေနနဲ႔
——————————————-
ေဘာလံုးဖ်က္ဖုိ႔အေျခအေနမွာ အျမန္ဆံုးနဲ႔ ကုိယ္ပုိင္ဆုိင္မႈရဖုိ႔က အေျခခံအက်ဆံုးနဲ႔ အေရးအႀကီးဆံုးပါပဲ။ ျမန္ျမန္ဖ်က္ ၿပီး ျမန္ျမန္ေဘာလံုးရမွ ျမန္ျမန္ျပန္စလုိ႔ရမယ္မဟုတ္လား။ ဒီေတာ့ သူတုိ႔တုိက္စစ္ဆင္လာတဲ့အခ်ိန္ ဖ်က္ဖုိ႔လုိလာရင္ မေတြေ၀ပါ နဲ႔ ဘယ္အေျခအေနနဲ႔ တုိက္စစ္ဆင္လာသည္ျဖစ္ေစ ၀င္ဖ်က္ဖုိ႔လုိအပ္ပါတယ္။ ေလွ်ာထုိးဖ်က္ထုတ္မႈေတြကေတာ့ ကုိယ့္ရဲ႕ ဟန္ခ်က္အေနအထား၊ ေနရာယူမႈ အမွားေတြအေပၚမူတည္ၿပီးမွ သံုးရပါမယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ ဒီလုိေလွ်ာထုိးဖ်က္ထုတ္တာ က ကုိယ့္ရဲ႕ေနာက္ဆံုးႀကိဳးစားမႈဆုိတဲ့အေျခအေနမွာရွိလုိ႔ပါ။ ဒါေၾကာင့္ မတတ္သာတဲ့အေျခအေနေရာက္မွ စဥ္းစားသင့္တယ္။
၄။ ဂုိးမေပးရတဲ့ ႏုိင္ပြဲ
—————————–
ပြဲတစ္ပြဲကစားၿပီးလုိ႔ ဂုိးမေပးရရင္ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ဂုဏ္ယူတယ္။ ဒါက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ခံစစ္သမားေတြ ဒီမိနစ္ (၉၀) မွာ အမွားမလုပ္ခဲ့ဘူးဆုိတဲ့သက္ေသပါပဲ။ ပြဲတစ္ပြဲကုိ (၂-၁)နဲ႔ႏုိင္ရတာ ေပ်ာ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ (၁-၀)နဲ႔ Clean Sheet ရၿပီး ႏုိင္ခဲ့ရင္ ဒီထက္ ၂ ဆပုိေပ်ာ္ပါတယ္။


၅။ ကုိယ့္စြမ္းေဆာင္ရည္ကုိ တုိင္းတာပါ
——————————————-
ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ကုိယ့္စြမ္းေဆာင္ရည္ကုိ ကုိယ္တုိင္အၿမဲ မွတ္သားထားပါတယ္။ တစ္ပြဲၿပီးတစ္ပြဲ သာမက ေလ့က်င့္ေရး တစ္ခ်ိန္ၿပီးတစ္ခ်ိန္ ကုိယ္ဘယ္ေလာက္တုိးတက္မႈရွိလဲဆုိတာ ဆန္းစစ္ျဖစ္ပါတယ္။ ကုိယ္ကစားရတဲ့ ေနရာမွာ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အဓိကတာ၀န္ေတြ၊ နားလည္မႈေတြနဲ႔ တုိးတက္မႈ ဆုတ္ယုတ္မႈေတြကုိေပါ့။ ထိပ္ဆံုးအဆင့္ၿပိဳင္ပြဲမွာ ကစားေနတဲ့ ခံစစ္သမား တစ္ေယာက္အတြက္ ဒီလုိအာရံုစူးစုိက္မႈက အေရးအႀကီးဆံုးပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္က ခ်န္ပီယံလိဂ္မွာ ကစားရတဲ့မိနစ္တုိင္းကုိ ျမတ္ႏုိးၿပီး အဲဒီအတြက္ ပုိအာရံုစုိက္ ေလ့လာျဖစ္တယ္။
၆။ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ ဘယ္လုိျပန္ေလ့လာခဲ့လဲ
————————————————–
ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ပြဲထြက္ကစားသမားေနရာစေပးခဲ့တာ “မာဆယ္လုိ ဘီယယ္ဆာ” ပါ။ သူက ေဘာလံုးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အားလံုးသိထားသလုိ ဆရာက်တဲ့သူတစ္ေယာက္ပါ။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ သံုးဖုိ႔ျပင္ဆင္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ကစားၿပီးတဲ့ ပြဲတုိင္း ရဲ႕ ဗြီဒီယုိကုိေပးၿပီး အိမ္စာလုပ္ခုိင္းခဲ့တယ္။ ေရွ႕လာမယ့္ ပြဲကုိ သက္ေရာက္မယ့္အေျခအေနေတြျပင္ဆင္ခုိင္းခဲ့တယ္။ ဗယ္လ္ဗာ ဒီကေတာ့ သူကုိယ္တုိင္လည္း ဒီဗီြဒီယုိကုိၾကည့္ၿပီး ဘာလုပ္သင့္တယ္ဆုိတာမ်ိဳးေတြကုိ ပုိရွင္းျပေပးခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ေယာက္စလံုး က အရမ္းေတာ္တဲ့ နည္းျပေတြဆုိတာေသခ်ာပါတယ္။


၇။ ႀကံ့ခုိင္ဖုိ႔လုိတယ္
————————
ပရုိေဘာလံုးေလာကမွာ ရွင္သန္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ၾကံ့ခုိင္သန္မာဖုိ႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ေမာ္ဒန္ေဘာလံုးမွာ တုိက္စစ္သမား ေတြကအရင္ေခတ္ေနာက္ခံလူေတြလုိ အားရွိတဲ့ သန္မာတဲ့သူေတြ မ်ားလာၿပီး သူတုိ႔ကုိ ရင္ဆုိင္ႏုိင္ဖုိ႔ ႀကံ့ခုိင္မႈလုိအပ္ပါတယ္။ အာရံုစူးစုိက္မႈ၊ ႀကံ့ခုိင္မႈနဲ႔ သူ႔ဆီကေဘာလံုး၀င္ဖ်က္ရမယ့္အခ်ိန္ စတဲ့အခ်က္(၃)ခ်က္ဟာ ေမာ္ဒန္ခံစစ္သမားတစ္ေယာက္ အတြက္ မရွိမျဖစ္လုိအပ္တဲ့အရည္အေသြးေတြျဖစ္ပါတယ္။
လာေပၚေတး ဒီအင္တာဗ်ဴးကုိ ေျဖတဲ့အခ်ိန္မွာ မန္စီးတီးကုိ ေရာက္ခါစအခ်ိန္ျဖစ္လုိ႔ သူ႔ရဲ႕ေျဖဆုိမႈမွာ ပါတဲ့အခ်ိန္ကုိ တြက္ခ်က္နားလည္ဖုိ႔လုိအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ပရုိေဘာလံုးသမား ေနာက္ခံလူတစ္ေယာက္ ဒါမွမဟုတ္ ပရုိျဖစ္ခ်င္တဲ့ ခံစစ္သမား တစ္ေယာက္ အတြက္ တန္ဖိုးရွိတဲ့လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြျဖစ္မယ္လုိ႔ယူဆပါတယ္။ လာမယ့္ေသာၾကာေန႔မွာေတာ့ “ရာဒါမယ္ ဖယ္လ္ကာအုိ ရဲ႕ ပင္နယ္တီဧရိယာထဲက သားရဲ ျဖစ္လာဖုိ႔” ဆုိတဲ့ ေလ့လာစရာေတြ ဆက္ေရးပါဦးမယ္။

Ref- Aymeric Laporte: 7 rules for the modern defender by Andrew Murray (Four Four Two)
ေမာင္ဖုိးကြန္႔
25-3-2020

မွတ္ခ်က္မ်ား။